Uçakta sarhoş olmak: Gerçekte neyi riske atıyorsunuz?

Uçuştan önce ya da uçuş sırasında bir iki kadeh içen yolcuların çoğu hiçbir sorun yaşamaz. Ancak uçakta açıkça sarhoş olmak bambaşka bir konudur; sizin için, kabin ekibi için ve diğer yolcular için. İşte gerçekte neler olduğu ve bunun uçağa binme hakkınız açısından ne anlama geldiği.

Uçakta sarhoş olmak yasa dışı mı?

Evet, çoğu ülkede yasa dışıdır. Avrupa havacılık mevzuatına göre havayollarının açıkça sarhoş olan yolcuları uçağa almaları yasaktır. Kabin ekibi, güvenlik riski oluşturduğunu düşündüğü herhangi bir yolcuyu uçağa almama ya da uçaktan indirme yetkisine ve yasal yükümlülüğüne sahiptir.

Hava yolculuğu için evrensel bir alkol testi ya da sabit bir sınır yoktur. Ekip üyeleri davranışa, yürüyüşe ve hatta söylenenlere göre karar verir. Buna masum şakalar da dahildir. Çok konuşulan bir olayda, bir yolcu kapıdaki görevliyle lounge'da içki içtiği hakkında şaka yaptıktan sonra uçağa alınmadı: Havayolu bunu yeterli bir gerekçe olarak değerlendirdi.

Sarhoş görünüyorsanız kabin ekibi ne yapabilir?

Uçağa bindikten sonra kabin ekibi geniş yetkilere sahiptir. Bir yolcu sarhoş görünüyorsa ekip şunları yapabilir:

• Alkol servisini durdurmak: Ekip, güvenlik riski olarak gördüğü bir yolcuya servis yapmak zorunda değildir
• Sizden yer değiştirmenizi istemek ya da sizi diğer yolculardan ayırmak
• Uçağın rotasını değiştirmek: Durum kızışır ve uçuş güvenliğini tehdit ederse
• Sizi polise teslim etmek: İnişte ya da kaptan gerekli görürse kalkıştan önce

Kaptan, uçağı üzerinde mutlak yetkiye sahiptir. Bir yolcunun davranışının uçuş güvenliğini tehlikeye attığını düşünürse, o kişiyi her an, acil iniş yoluyla da dahil olmak üzere uçaktan indirtebilir.

Yüksek irtifada alkolün etkileri daha mı fazla hissedilir?

Bu sık sorulan bir soru. Kısa cevap: Alkol yüksek irtifada da aynı şekilde etki eder, ancak uçaktaki koşullar etkileri daha hızlı hissetmenize neden olabilir. Kabindeki düşük basınç kanınızdaki oksijen miktarını azaltır; bu da kan alkol seviyeniz teknik olarak değişmese bile yorgunluğu ve sersemlik hissini artırabilir.

Buna kabindeki kuru havanın yol açtığı susuzluğu, bozulan uykuyu ve yolculuk stresini de eklediğinizde, bazı kişilerin farkına varmadan planladığından fazla içmesinin nedenini anlayabilirsiniz.

Uçakta sarhoş olmanın sonuçları nelerdir?

Uçakta sarhoş olmak şu sonuçlara yol açabilir:

• Mide bulantısı, kusma ve diğer belirtiler
• Uçuştan çıkarılma: Kalkıştan önce ya da acil bir inişin ardından
• İnişte gözaltına alınma: Uçakta rahatsız edici davranışlar birçok ülkede suç teşkil eder
• Havayolu tarafından uçuş yasağı: Havayolları ciddi şekilde rahatsızlık veren yolculara ömür boyu yasak getirebilir
• Cezai kovuşturma: Birçok Avrupa ülkesinde uçakta sarhoş olmak, para ve hapis cezası gerektiren bir suçtur
• Geri ödeme yapılmaması: Sarhoşluk nedeniyle uçuştan çıkarılırsanız, havayolu genellikle bilet ücretinizi iade etmek zorunda değildir

Sarhoşluk nedeniyle uçağa alınmama: Tazminat hakkınız var mı?

Burada mevzuat açıktır ve yolcu haklarınızı biliyorsanız bu önemlidir.

EU261 kapsamında, iradeleri dışında uçağa alınmayan yolcular en fazla €600 tutarında maddi tazminat almaya hak kazanabilir. Ancak önemli bir istisna vardır: Uçağa alınmama sizin kendi davranışınızdan kaynaklanıyorsa, sarhoş görünmeniz de dahil, tazminat hakkınız yoktur.

Havayollarının güvenlik gerekçesiyle yolcuyu uçağa almama hakkı vardır ve sarhoşluk açıkça bu kategoriye girer. Havayolunun sizin hukuken sarhoş olduğunuzu kanıtlaması gerekmez: Risk oluşturduğunuzu düşünmek için makul gerekçelerinin olması yeterlidir.

Bu pratikte ne anlama geliyor?

• Havayolunun bir hatası nedeniyle, örneğin fazla rezervasyon (overbooking) yüzünden uçağa alınmadıysanız, tazminat hakkınız olabilir
• Sarhoşluk ya da rahatsız edici davranış nedeniyle uçağa alınmadıysanız, bu hakkınız yoktur
• İspat yükü büyük ölçüde havayolundadır, ancak mahkemeler genellikle havayoluna geniş bir takdir yetkisi tanır

Haksız yere uçağa alınmadığınızı ve sarhoşluğun bununla bir ilgisi olmadığını düşünüyorsanız, durumunuz geçerli bir talep oluşturabilir. Bu durumda havayolundan uçağa alınmama gerekçesinin yazılı olarak onaylanmasını isteyin, ardından dosyanızı değerlendirtin.

Uçuştan önce ve uçuş sırasında sorumlu alkol tüketimi için ipuçları

Yine de uçuştan önce ya da uçuş sırasında içmek istiyorsanız, işte birkaç pratik ipucu:

• Yavaş gidin: İrtifanın etkisi dolaylı da olsa gerçektir
• Arada su için: Kabindeki hava son derece kurudur ve susuzluk alkolün etkilerini hızlandırır
• İçmeden önce yemek yiyin, özellikle havalimanında uzun süre beklediyseniz
• Ne zaman duracağınızı bilin: Kabin ekibi size servis yapmayı bırakırsa, bu açık bir işarettir

Sınırlarınızı bilmek yalnızca diğer yolculara karşı bir nezaket meselesi değildir. Aynı zamanda seyahat etme hakkınızı da korur.

Peki, uçuş sırasında sarhoş olmak kabul edilebilir mi?

Uçakta sarhoş olmanın gerçek sonuçları vardır: Kabin ekibinin size servis yapmayı reddetmesinden uçuştan çıkarılmaya, ciddi durumlarda ise cezai kovuşturmaya kadar. Havayolları, güvenlik riski olarak gördükleri yolcuları uçağa almama ya da uçuştan çıkarma konusunda geniş yetkilere sahiptir ve "sarhoş görünme" eşiği çoğu kişinin düşündüğünden daha düşüktür.

Uçağa alınmama durumunda gerekçe belirleyicidir. Sarhoşluk, EU261 kapsamındaki tüm tazminat haklarınızı ortadan kaldırır. Ancak uçağa alınmamanın davranışınızla hiçbir ilgisi yoksa, örneğin overbooking durumunda, tazminat talep etme hakkınız olabilir.

Durumunuzun uygun olup olmadığından emin değil misiniz? Tazminat hakkınızı Ucak-Rotar.tr ile kontrol edin.